Birbiriyle tamamen zıt olan ve bir arada bulunmaları imkansız görünen özelliklerin, olayların veya olguların eş zamanlı olarak mevcudiyetini tanımlayan ifade biçimine oksimoron adı verilmektedir. Dil biliminden siyasete kadar geniş bir alanda kullanılan bu terim, çelişkileri göz önüne sermek ve anlamı pekiştirmek için önemli bir araçtır.
Oksimoron Nedir ve Siyasi Söylemde Nasıl Kullanılır?
Edebiyat dünyasında ve özellikle şiir sanatında “Sessiz çığlık”, “Çığlığın sessizliği” ya da “Sessizliğin çığlığı” gibi ifadelerle karşımıza çıkan bu tür, derin çelişkileri vurgular. Siyaset sahnesinde ise liderlerin birbirleriyle girdikleri polemiklerde anlamı güçlendirmek adına bu yöntemden yararlanılır. Türk kültüründeki en dikkat çekici örneklerden biri “Yumurtasız Omlet” tabiridir. Bir amaca ulaşmak için gereken temel eylemlerden kaçınılması durumu genellikle “Yumurta kırılmadan omlet yapılmaz” sözüyle eleştirilir. Benzer şekilde, bir işin tamamen etkisiz ve anlamsız olduğunu belirtmek için “yumurtasız omlet gibi olmuş” yakıştırması yapılır.
Siyasi Süreç Ne Zaman ve Neden Bir Çelişkiye Dönüştü?
“SEÇİMSİZ DEMOKRASİ” başlığı tam da bu türden bir oksimoron teşkil etmektedir. İktidarın 2023 Genel ve 2024 Yerel seçimlerinin ardından yönetim sürecinin son evresine girdiğini fark etmesiyle birlikte sergilediği tutumlar bu tartışmayı tetiklemiştir. Canhıraş bir hamleyle gerçekleştirilen milletvekili ve belediye başkanı transferleri ile yerel yönetimlere el koyma girişimleri, Anayasamıza göre Demokratik ve Laik Sosyal Hukuk Devleti niteliği taşıması gereken rejimimizin temel taşı olan “Seçim” ilkesini sarsmaktadır. Sandık sonuçlarının göz ardı edildiği bu tablo, “Seçimsiz Demokrasi” olarak adlandırılabilecek büyük bir çelişkiyi doğurmaktadır.
Seçimsiz Demokrasi Benzetmesiyle Ne Anlatılmak İsteniyor?
Görünen o ki mevcut iktidar, Türkiye siyasi tarihinde “Seçimsiz Demokrasi” modelini yerleştirme çabalarıyla anılacaktır. Bu modelin taşıdığı tutarsızlığı ve niteliği özetleyen diğer oksimoron benzetmeler ise şunlardır:
- Seçimsiz Demokrasi, “Yaşayan Ölü” gibidir…
- Seçimsiz Demokrasi, “Soğuk Ateş” gibidir…
- Seçimsiz Demokrasi, “Yumurtasız Menemen” gibidir…
- Seçimsiz Demokrasi “Açık bir Sır” gibidir…
- Seçimsiz Demokrasi, “Patlıcansız Karnıyarık” gibidir…
Demokratik Rejimin Temel Şartları Nelerdir?
Şunu hiçbir zaman unutmamalıyız ki; siyaset, topluma, vatandaşa ve seçmene en üst seviyeden hizmet etme sanatı, becerisi ve asıl görevidir. Bu sorumluluğu yerine getiremeyen veya getirmek istemeyen iktidarlar, demokratik bir sistemde seçim ve sandık aracılığıyla görevden ayrılırlar. Çünkü SEÇİM, iktidarların toplum önünde hesap verdiği bir süreç; SANDIK ise bu hesaplaşmanın gerçekleştiği yerdir.
Bağımsız bir yargının denetimi, şeffaf bir sandık sistemi ve serbest, adil, periyodik seçimler olmadan bir ülkenin Demokratik Laik ve Sosyal Hukuk Devleti olarak kalması mümkün değildir. İktidarın her türlü eylem ve söyleminin Anayasal Temel Hak ve Özgürlüklere uygunluğunun denetlenmediği bir ortamda demokrasi varlığını sürdüremez.
