Türkiye turizm sektörünün gündemine oturan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, sektör paydaşları arasında keskin bir fikir ayrılığına neden oldu. Hazırlanan yasal düzenleme, seyahat acenteleri ile otel işletmecilerini karşı karşıya getirirken; taraflar yerli işletmelerin geleceği ve sektörün denetimi konularında farklı görüşler savunuyor.
Turizm Sektöründe ‘Yabancı Platform’ Ayrışması Neden Çıktı?
Yeni yasa teklifi, yabancı menşeli dijital rezervasyon kanallarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenlemeyi amaçlıyor. Ancak bu düzenleme, acentelerin “haksız rekabet” endişesi ile otelcilerin “kayıt altına alma” isteğini çatıştırdı. Seyahat acenteleri, yabancı mecralara tanınacak imtiyazların yerli firmalara zarar vereceğini iddia ederken, konaklama sektörü temsilcileri ise bu platformların yasaklanmak yerine denetlenmesi ve vergilendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Acenteler Düzenlemeye Karşı Hangi Görüşleri Savunuyor?
Seyahat Acentaları Yöneticileri Derneği (SAYD) Başkanı Mehmet Gem, düzenlemenin yabancı platformlara Türkiye’de şirket kurma zorunluluğu olmadan satış yapma kapısını açtığını belirtti. Bu durumun 17 bin seyahat acentasının varlığı için büyük bir tehdit oluşturduğunu dile getiren Gem, düzenlemenin 1618 sayılı kanunu devre dışı bırakacağını savundu. Gem, tüketicilerin konaklama sorunları, iptal işlemleri veya kusurlı hizmet durumlarında yasal koruma ve zorunlu sigorta gibi haklardan mahrum kalabileceği uyarısında bulundu. İki yıllık faaliyet izni için talep edilen 5 milyon TL’yi yetersiz bulan Gem, bu teklifi “yeni nesil dijital kapitülasyon” olarak nitelendirdi.
TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya da benzer endişeleri paylaşarak, yerli acentelerin vergi, mevzuat ve istihdam gibi ağır yükümlülükler altında olduğunu hatırlattı. Yabancı platformların yerleşik bir yapı kurmadan faaliyet göstermesinin adaletsiz bir ortam yaratacağını söyleyen Bağlıkaya, turizmin stratejik bir alan olduğunu ve ana oyun kurucuların yerli olması gerektiğini ifade etti. Bağlıkaya, bu kanallara bağımlılığın hizmet bedelleri ve komisyonlar yoluyla yurt dışına giden kaynağı artıracağını savunarak yasa teklifinin geri çekilmesini talep etti.
Otelciler Düzenlemeye Neden Destek Veriyor?
Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı Mehmet İşler, teklifin bazı maddelerinin revize edilmesi şartıyla yasalaşmasını destekliyor. Türkiye’nin küresel dijital satış mecralarını yasaklayan değil, onları kayıt altına alan ve vergilendiren bir ülke olması gerektiğini belirten İşler, komisyon ve aracılık ücretlerinin toplamına KDV hariç satış bedelinin yüzde 17’si oranında bir üst sınır getirilmesi gerektiğini önerdi.
Dijitalleşme Sürecinde Sektörü Neler Bekliyor?
Alaçatı Turizm Derneği Başkanı Kerem Ünsal, Türkiye’de ticari kazanç elde eden her platformun bir hukuki muhatabı olması ve vergi ödemesi gerektiğinin altını çizdi. Özellikle küçük ölçekli otellerin son dakika rezervasyonlarında ve dış pazarlara açılmada bu dijital kanallara ihtiyaç duyduğunu ifade eden Ünsal, “Dünya turizmi dijitalleşirken bizim analog kalma lüksümüz yok” değerlendirmesinde bulundu. Ünsal ayrıca, belirlenecek komisyon sınırlarının ek ücretlerle delinmesinin önüne geçilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.