Yükseköğretim Kurulu (YÖK), komşu ülke İran’daki tanınmış yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin eğitim hayatlarının kesintiye uğramaması için yeni bir düzenlemeye gitti. Yapılan resmi duyuruya göre, belirlenen kriterleri karşılayan öğrenciler Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş yapabilecek; şartları uymayanlar ise eğitimlerine özel öğrenci statüsünde devam edebilecek.
Düzenleme Kimleri Kapsıyor ve Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından 27 Ağustos tarihinde gerçekleştirilen toplantıda alınan bu karar, 10 Eylül itibarıyla tüm üniversitelere tebliğ edildi. Karar uyarınca, İran’daki örgün eğitim programlarında kayıtlı olan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan öğrenciler, 2026-2027 eğitim ve öğretim yılı güz dönemi öncesinde kayıt yaptırmış olmaları kaydıyla başvuruda bulunabilecekler.
Yatay Geçiş Şartları Nelerdir?
Başvuru yapacak adayların, kayıt oldukları yıl içerisinde düzenlenen Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) katılmış olmaları temel şart olarak belirlendi. Değerlendirme sürecinde, ilgili yılın taban puanları veya başarı sıralaması kriterleri esas alınacak. Özel yetenek gerektiren programlar için ise merkezi sınav puanı dikkate alınacak. Ayrıca SAT, ACT, Abitur, Fransız Bakaloryası, GCE A Level, Uluslararası Bakalorya (IB), Avusturya Matura Diploması ve İtalya Maturita Diploması gibi uluslararası geçerliliği olan sınav sonuçlarıyla İran’daki üniversitelere kayıt yaptıranlar da şartları sağlamaları durumunda bu haktan yararlanabilecek.
Kontenjanları Kim Belirleyecek?
Yatay geçiş için ayrılacak kontenjan miktarları, Türkiye’deki üniversitelerin kendileri tarafından diploma programı bazında tayin edilecek. Ancak ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlamış olan öğrenciler için bu kontenjanlar, bir diploma programındaki sınıf ayrımı yapılmaksızın yüzde 40 sınırını aşamayacak. Öğrencilerin İran’da tamamladığı derslerin ve kredilerin Türkiye’deki eşdeğerliği ise geçiş yapılan üniversitenin intibak komisyonları tarafından onaylanacak.
Başvuru ve Kayıt Süreci Ne Zaman Gerçekleşecek?
Belirlenen takvime göre, şartları sağlayan adaylar 14-18 Eylül tarihleri arasında ilgili yükseköğretim kurumlarına müracaat edecekler. Üniversiteler, değerlendirme sonuçlarını 25 Eylül tarihine kadar kamuoyuna duyuracak. Hak kazanan öğrencilerin kesin kayıt işlemleri 28-29 Eylül günlerinde yapılacak. Boş kalan yerler için yedek listeler 30 Eylül‘de ilan edilecek ve yedek adayların kayıtları 1-2 Ekim tarihlerinde tamamlanacak.
Yatay Geçiş Yapamayanlar İçin Hangi İmkan Sağlanacak?
Yatay geçiş kriterlerini karşılayamayan ancak İran’da örgün eğitimine devam eden öğrenciler için “özel öğrenci” statüsü imkanı sağlandı. Bu statüdeki başvurularda; öğrencinin akademik başarısı, programı, kayıtlı olduğu süre, üniversitesinin onayı ve Türkiye’deki üniversitenin akademik takvimi belirleyici olacak. Özel öğrenciler, misafir oldukları üniversitenin sınav ve disiplin kurallarına uymakla yükümlü tutulacak. Bu yolla diploma veya ünvan alınamayacak olsa da alınan dersleri ve başarıyı gösteren onaylı bir belge verilecek. Özel öğrencilik başvuruları ise 1-2 Ekim tarihlerinde kabul edilecek.
Bu Düzenleme Neden Yapıldı?
YÖK, bölgedeki savaş ve benzeri olağanüstü durumlar nedeniyle eğitimleri aksayan Türk vatandaşlarını korumayı hedefliyor. Daha önce 2022 yılında Ukrayna’daki savaş sebebiyle benzer bir kolaylık sağlayan kurum, şimdi de İran’daki öğrencilere aynı çerçevede destek sunuyor. Böylece Ukrayna örneğinde olduğu gibi, mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.