Türkiye’nin şeftali üretim merkezlerinden biri olan Mersin‘de, hasat sezonu boyunca yoğun mesai harcayan üreticiler, ürünlerini maliyetin altında fiyatlarla elden çıkarmak zorunda kalıyor. Farklı yükseltilerdeki bahçelerde devam eden hasat sürecinde, çiftçilerin öncelikli gündem maddesi verimden ziyade artan giderler ve düşük alım fiyatları oldu.
Bahçelerdeki şeftalinin kilogram maliyetinin 15 lira olduğunu ifade eden üreticiler, tüccarların ürünü 10 liradan aldığını, meyve suyu fabrikalarının ise sadece 5 lira teklif ettiğini dile getirdi. Bu durum, bölgedeki tarım üreticilerini ciddi bir ekonomik çıkmaza sürükledi.
Şeftali Üreticileri Neden İsyan Ediyor?
Toroslar Belediyesi tarafından düzenlenen Güzelyayla Şeftali Hasat Şenliği, bölge halkının talebiyle gerçekleştirilse de bu yıl kutlamalardan çok ekonomik sorunlar konuşuldu. Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, etkinliğin sorunların duyurulması adına kritik bir platform olduğunu vurguladı. Yılmaz, girdi maliyetlerindeki aşırı artışın satış fiyatlarına yansımadığını belirterek şu sert açıklamalarda bulundu:
“2026 yılında hiçbir ürün para etmedi. Tabiri caizse çöp oldu. Sahil bölgelerinde erkenci şeftalilerimiz dalında kaldı. 1500 rakıma yaklaşmışız, burada hasat devam ediyor, fiyatlar aynı şekilde üretim maliyetini bile kurtarmıyor. Nasılsın diyenlere doğru cevap veremiyorum çünkü iyi değiliz. Bir kilo şeftalinin üretim maliyeti 15 TL. Bu ülkenin yöneticilerine sesleniyorum. Tarım Bakanlığı yetkililerine sesleniyorum. Çiftçi ölüyor. Çiftçi can çekişiyor. Kimse kusura bakmasın, devlet üreticisine sahip çıkmak zorundadır. Devlet çiftçinin üretim maliyetlerini düşürmek zorundadır. Bir gübreyi, üretimde kullandığımız herhangi bir ilacı, bir ürünü yüzde 30, yüzde 40 farkla alıyoruz bu yıl. Ama ürettiğimiz ürünler aşağısına gidiyor. Allah aşkına, bir ekmek olmuş 15 lira, 20 lira. Bir kilo şeftali bir ekmek almıyor”
Üreticilerin Alım Gücü Nasıl Geriledi?
Hasat etkinliğinde söz alan Toroslar Belediye Başkanı Abdurrahman Yıldız da çiftçilerin sefaletle karşı karşıya kaldığını dile getirdi. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün köylüyü “milletin efendisi” olarak tanımladığını hatırlatan Yıldız, günümüzde bu durumun tersine döndüğünü söyledi.
Başkan Yıldız, geçmişteki alım gücü ile bugünü ekmek fiyatları üzerinden kıyaslayarak şunları kaydetti:
“Bir kilo meyve sattığınızda 5 tane ekmek alabilecek durumdaydınız. Şimdi yine 5 lira meyve suyu fabrikalarına satılan meyvenin kilosu. 5 liraya ancak çeyrek ekmek alabiliyorsunuz. İşte kaybınız bu. Ekmekle kıyasladığınızda bile son 15 sene içinde ekmeğinizin dörtte üçünü kaybetmişsiniz. Sizin de örgütlü olmanız lazım. Gücünüze güç katmanız lazım. Meyve suyu fabrikaları 5 liradan fazlasına almıyor mu? Satmayın. 100 kilo meyve satsan 500 lira eder. 2 tane tantuni yiyemezsin 500 liraya. Satmayın. Götürüp dereye dökün. Kendi haklarımıza kendimiz sahip çıkmak zorundayız”
Mersinli Çiftçilerin Çözüm Önerisi Nedir?
Şenliğe katılan üreticiler, yerel yönetime etkinlik için teşekkür ederken asıl meselelerinin piyasadaki tekelin kırılması olduğunu belirtti. Bölgedeki meyve suyu fabrikası eksikliğine dikkat çeken çiftçiler, yerel bir tesis kurulmasının kendileri için yeni bir alternatif yaratacağını ve alıcı baskısını azaltacağını ifade etti. Üreticiler, sektördeki alıcı yoğunluğunun artmasıyla daha adil fiyatların oluşabileceğine inanıyor.