Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, sanatçı Ahmet Kaya’nın protesto edildiği o meşhur ödül gecesine katılan ve sonrasında tavır değiştirenlere yönelik sarf ettiği “Ulan hepiniz oradaydınız be!” ifadesi, bugünlerde yaşanan devasa fon krizinin tam ortasında yeniden yankılanıyor. Ortaya çıkan tablo, finansal denetim mekanizmalarının ve bazı siyasilerin bu süreçteki rollerini sorgulatıyor.
17 Eylül’den bu yana yedi ayrı portföy şirketine ait tam 131 fonun tasfiyesine karar verildi. Bu süreçte 455.758 yatırımcı mağduriyet yaşarken, toplamda 830 milyar TL gibi sarsıcı bir miktar adeta buharlaştı. Yürütülen soruşturmalar kapsamında aralarında Tera, Pusula ve Destek’in patronlarının da bulunduğu 45 kişi tutuklanırken, 37 şüpheli için yurt dışına çıkış yasağı kararı alındı. Ayrıca 46 tüzel kişilik, 18 fon ve 42 gerçek kişinin mal varlıkları donduruldu. Süreçte süper yatlara, jetlere ve lüks otomobillere el konulurken, dondurulan hesaplardaki tutarın 750 milyon TL’yi geçtiği ifade ediliyor.
Ne Oldu: Denetim Kurumları Skandalın Neresindeydi?
Yüz binlerce vatandaşın birikimi dolandırıcıların elinde erirken, portföy şirketlerini kontrol etmekle yükümlü kurumların tavrı tartışma konusu oldu. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) bu ‘Fonzi’ düzeneğinden habersiz miydi? MASAK’ın bu para trafiğinden ruhu duymadı mı? Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bu süreçte görev başında değil miydi?
Ne Zaman: Uyarılar Neden Dikkate Alınmadı?
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, aslında SPK’yı ilk olarak 25 Şubat 2025 tarihinde resmi bir yazıyla uyarmıştı. Söz konusu yazıda Borsa İstanbul’daki olağanüstü hareketliliğe vurgu yapılmış, soruşturma açıldığı bildirilmiş ve şüpheliler listesi paylaşılarak bilgi istenmişti. Listede yer alan Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız hakkında çarpıcı detaylar mevcuttu. Yarız’ın Can2 Termik (Cante) ve Vakıf Finans (Vakfa) hisselerinde daha önce işlem yasağı aldığı; babası Celal ile birlikte Katılımevim (KTLEV), Birleşim Grup Enerji (BIGEN) ve Mopaş gibi şirketlerde manipülasyon yaptığı belirtilmesine rağmen, etkili bir müdahale gelmedi.
Nasıl: On Ay Süren Sessizlik ve Sızdırılan Bilgiler
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 4 Kasım 2025’te “Bazı fonlarda manipülasyon yapıldığını biliyoruz” derken, dönemin SPK Başkanı Ömer Gönül de “Gerekirse lisans iptali ve tüm tedbirleri uygulamakta kararlıyız” açıklamasında bulunmuştu. Ancak ne lisanslar iptal edildi ne de beklenen tedbirler alındı. 19 Ağustos’ta Başsavcılık tarafından SPK’ya gönderilen ‘gizli’ yazıda, bazı hisselerin değerinin 100 katına çıktığı ve anormal fiyat hareketleri oluştuğu bildirildi. Listede Tera’nın işlem yaptığı Özata Denizcilik, Pusula’nın Gündoğdu Gıda ve Destek Faktoring hisseleri en üst sıralardaydı.
Savcılık, SPK’dan iki gün önce, 17 Ağustos’ta MASAK’a da bir yazı yazmıştı. Eğer MASAK para hareketlerini izleyip hesaplara erken tedbir koysaydı, Serdar Turhan ve Muhammed Yarız servetlerini yurt dışına kaçıramayacaktı. Ancak bilgilerin sızdırıldığı iddiası güçlendi; Serdar Turhan 24 Ağustos’ta İsviçre’deki Edmond de Rothschild Bankası’na 1 milyar 198 milyon TL transfer etti. Yarız ise 1 Eylül’de 2 milyar 889 milyon TL çıkış yaparken, 4 Eylül’de Hamza Kablan’a 970 milyon 360 bin TL gönderdi. Yarız, 220 milyon TL değerindeki beş lüks aracını ise sadece 26 bin TL’ye devrederek mal kaçırdı.
Nerede: BDDK ve İktisat Katılım Bankası Muamması
BDDK’nın faaliyet izni verdiği son kurum olan Pusula’ya ait İktisat ve Katılım Bankası süreci de dikkat çekici. 12 Aralık 2024’te kuruluş izni verilen banka 15 ay bekletildikten sonra, ne hikmetse 26 Şubat 2026’da faaliyet izni aldı. Şimdi ise bu bankanın Türkiye Emlak Katılım Bankası’na devredilerek zararın kamuya yüklenmesi söz konusu. Skandalın, başta eski SPK Başkanı Ömer Gönül olmak üzere ilgili tüm kurumlardaki ihmali olan isimlere uzanması ve sorumluların yargılanması gerekiyor. Erdoğan’ın dediği gibi: “Ulan hepiniz oradaydınız be!”
Kim: Siyasi Bağlantılar ve “Erken Uyarı” İddiaları
Kriz öncesinde Yalova merkezli Özata Denizcilik’in borsadaki değeri 292 milyar TL olarak görünüyordu ve bu rakam Ford Otosan’ın bile üzerindeydi. Bu yükselişin mimarı olarak Tera’nın alımları gösterilirken, hisse alanlar arasında AK Partili isimlerin bulunduğu iddia ediliyor. Eski Bakan ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya’nın 8 Nisan’da 255 TL’den 250 bin adet hisse alarak 63 milyon 359 TL yatırdığı ve 8 Eylül’de 1 milyar 344 milyon TL ile sistemden çıktığı öne sürülüyor. Eşi İlyas Kaya’nın ise 99 milyon 687 bin TL yatırımla 826 milyon TL kazandığı iddialar arasında.
Kriz patlak vermeden hemen önce yapılan bu satışlar, bir “erken uyarı” şüphesini doğuruyor. Kaya’nın, geçmişte AK Parti Ekonomi İşleri Başkan Yardımcılığı yapan ve kendisine yakın olduğu söylenen Tera Portföy’ün sahibi Erdin Özel aracılığıyla haberdar edildiği ileri sürülüyor. Bu durum, diğer siyasi figürlerin de benzer şekilde vurgun yapıp yapmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Fatma Betül Sayan Kaya’nın istifası ve elde edilen gelirlere el konulması çağrıları yapılıyor.