Türkiye’nin dört bir yanında ekonomik darboğaz ve mesleki sorunlara karşı tepkiler yükselmeye devam ediyor. Hem kentlerdeki teknik profesyoneller hem de tarlalardaki üreticiler, derinleşen krizin yarattığı geçim sıkıntısına dikkat çekmek amacıyla eş zamanlı eylemlerle seslerini duyurmaya çalıştı.
Mühendisler Neden Meydanlara İndi?
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), 19 Eylül 1979 tarihinde gerçekleştirilen büyük iş bırakma eyleminin 47’nci yıl dönümünde, mühendis, mimar ve şehir plancılarının güncel sorunlarını dile getirdi. Türkiye genelinde eş zamanlı yapılan açıklamalarda, Ankara’daki eylemin merkezi Sakarya Meydanı oldu. “Mesleğimize Emeğimize ve Geleceğimize Sahip Çıkıyoruz” yazılı pankart açan birlik üyeleri, meslek onurunu koruma vurgusu yaptı.
Meslek Gruplarının Temel Sorunları Neler?
TMMOB tarafından yapılan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Mimarların ve mühendislerin temel sorunları daha da ağırlaştı. Derinleşen ekonomik kriz, yüksek hayat pahalılığı, düşük ücretler, işsizlik ve güvencesizlik yaşam koşullarını zorlaştırıyor. Uzun yıllar eğitim gören ve ülkenin gelişimine katkı sunması gereken mühendis, mimar ve şehir plancılarının geçim kaygısı, işsizlik ve meslek dışı çalışma baskısıyla karşı karşıya olduğu bu tablo tesadüf değil.”
Açıklamanın devamında liyakat ve çalışma koşullarına yönelik şu eleştiriler sıralandı:
“Kamuda çalışanlar düşük ücretler, liyakatsiz atamalar ve güvencesiz istihdam biçimleri ile karşı karşıya. Özel sektörde çalışan meslektaşların ise düşük ücret, uzun çalışma süreleri, iş güvencesinden yoksunluk, mobbing altında mesleklerini sürdürüyor. Gençler meslek yaşamına umutla değil, işsizlik ve gelecek kaygısıyla başlıyor. Diplomalı işsizler artıyor. Emekliler özlük hakkı sorunlarına çözüm bekliyorlar. Emeğimizin, mesleğimizin ve geleceğimizin değersizleştirilmesine karşı ancak birlikte mücadele ederek kazanabiliriz.”
Fındık Üreticileri Nerede Eylem Yaptı?
Eş zamanlı bir başka protesto ise Sakarya’nın Kocaali ilçesinde gerçekleşti. Ürün fiyatlarından ve mevcut alım politikalarından şikayetçi olan fındık üreticileri, tepkilerini göstermek için traktörleriyle konvoy oluşturdu. Yaklaşık 130 traktörün yer aldığı eylemde çiftçiler; adil bir taban fiyat belirlenmesini, alım kriterlerinin şeffaf hale getirilmesini ve ödemelerin daha hızlı yapılmasını talep etti.
Üreticilerin Talepleri Neler?
Fındık Üreticileri Eylem Komitesi, özellikle Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ile Fiskobirlik’in mevcut uygulamalarında revizyona gidilmesi gerektiğini belirtti. TMO bünyesindeki randıman ölçümlerinin, ürün kabul süreçlerinin ve değişken fiyat politikalarının çiftçiler üzerinde belirsizlik yarattığı dile getirildi. Tarım Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz, fındık sektöründeki bu darboğazı SÖZCÜ gazetesine değerlendirdi.
Fındık Piyasasını Kim Belirliyor?
Dünya fındık üretiminde lider konumda olan Türkiye’nin, piyasa kontrolünü kaybettiğine dikkat çeken Umut Kocagöz, 2000’li yılların başından itibaren yaşanan süreci özetledi. Fiskobirlik’in piyasayı domine eden ana alıcı pozisyonundan uzaklaştırılması ve özelleştirme adımlarıyla birlikte piyasanın Ferrero başta olmak üzere az sayıda şirketin kontrolüne geçtiğini ifade etti. Kocagöz, fiyatların bu firmalar tarafından dikte edildiğini ve Tarım Bakanlığı politikalarının da bu fiyatlamalar üzerinden şekillendiğini savunarak, üreticinin her geçen gün topraktan koptuğunu vurguladı.